17 relevante trends voor overheidscommunicatie

Home » Nieuws » 17 relevante trends voor overheidscommunicatie

Talloze technologische, economische en demografische ontwikkelingen hebben invloed op de manier waarop mensen met elkaar communiceren – onderling en met de overheid. Welke ontwikkelingen zijn relevant voor overheidscommunicatie? Het trendrapport ‘Iedereen aan zet’ van de Rijksoverheid geeft een overzicht van 17 trends, onderverdeeld in 6 thema’s. Het zijn omschrijvingen van ontwikkelingen; sommige zijn nog in een beginstadium (zoals de blockchain), andere zijn al wat verder (zoals de deeleconomie).

 

Dit zijn de 6 thema’s:

 

Coping – vertrouwen zoeken, omgaan met onzekerheid

Waarop kun je bouwen? Het vertrouwen in instituties neemt af. Mensen zoeken het vertrouwen daarom meer bij elkaar. Dit uit zich bijvoorbeeld in meer beoordelingssystemen: ratings en reviews van producten en diensten, al is de vraag of die allemaal echt zijn. De bestaansonzekerheid neemt toe: mensen hebben minder vaak een (vaste) baan, robotisering en digitalisering nemen steeds meer banen over, en bovendien moeten ze werk en zorgtaken vaker combineren. Het vergt van mensen dat ze bijblijven en flexibel zijn. Jongeren nemen de onzekerheid meer zoals die is en zoeken hun eigen weg.

 

DIY-maatschappij – meer initiatieven van burgers en bedrijven

DIY – do it yourself. Burgers en bedrijven ontplooien steeds meer eigen initiatief in de doe-het-zelfeconomie. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de vele crowdfundingsacties. Er worden deelplatforms opgericht die soms publieke waarden onder druk zetten. Deze initiatieven ontstaan vanuit verschillende behoeftes, zoals sociaal ondernemerschap en zingeving. Veel mensen willen iets goeds doen voor de maatschappij. Aan de andere kant wordt deze ontwikkeling afgedwongen, doordat de overheid taken afstoot. Mensen kunnen veel zelf, maar de grenzen aan de zelfredzaamheid worden zichtbaar.

 

Samenleven – van segmenten naar mensen

De verschillen in leefstijlen nemen toe en daardoor zijn mensen minder gemakkelijk in groepen op te delen. Denk aan ‘de ouderen’ die steeds minder homogeen zijn. Mensen verschillen op heel veel kenmerken, zoals opleidingsniveau, inkomen of religie. Soms kunnen verschillen problematisch worden, bijvoorbeeld wanneer er ongelijkheid optreedt. Dan worden het scheidslijnen. Dit wordt versterkt als media de scheidslijnen expliciet benoemen en werkt gevoelens van uitsluiting en onbehagen in de hand. Het maatschappelijk onbehagen neemt licht toe. Mensen maken zich zorgen over bijvoorbeeld de manier van samenleven en ervaren een gevoel van onmacht.

 

Techdriven – van mens naar machine, van fysiek naar virtueel

Nieuwe technologieën, zoals bots, de blockchain en augmented reality, hebben steeds meer impact op de manier waarop we met elkaar samenleven en communiceren. De omvang daarvan is nog lang niet zichtbaar omdat er veel achter de schermen gebeurt. Bovendien versterkt de ene ontwikkeling de andere. Er is een verschuiving gaande van mens naar machine en van de fysieke wereld naar de virtuele wereld. Deze nieuwe technologie maakt ons kwetsbaarder voor cyberdreigingen.

 

Meer dan privacy – zeggenschap over je gegevens, je leven

Het gebruik van persoonsgegevens raakt de privacy van mensen. De voordelen van datatoepassingen staan nog vaak op de voorgrond, maar de aandacht voor de schaduwzijden groeit. Het debat gaat daardoor steeds meer over fundamentele kwesties: macht, marktordening en autonomie. Wie is eigenaar van de data? Zijn er nieuwe mensenrechten nodig? Het bewustzijn over de privacyrisico’s neemt toe. Meer mensen hebben behoefte aan controle en zeggenschap over hun gegevens. Bedrijven spelen daarop in, mede ingegeven door de nieuwe privacywetgeving van mei 2018.

 

24/7 online – continu content maken en volgen

Iedereen is hyperconnected. Mensen posten en liken voortdurend op platforms als Facebook en Instagram. Slimme algoritmen bepalen op grond van het gedrag op sociale media wie wat voorgeschoteld krijgt. Daardoor ontstaan filterbubbels: je ziet vooral (nieuws)updates van gelijkgestemden. Nepnieuws krijgt meer kans. Nieuwsplatforms zijn nog steeds belangrijk, maar veranderen door de online interactie met het publiek. Er zijn al wel tegenbewegingen: mensen zijn vaker bewust offline, bubbels worden doorgeprikt en feiten worden gecheckt.

 

Lees hier het volledige trendrapport.

 

Copyright 2018 Bureau voor Overheidscommunicatie