Overheidscommunicatie: wat maakt het zo bijzonder?

Home » Nieuws » Overheidscommunicatie: wat maakt het zo bijzonder?

Geschreven door Lisanne de Groot

Vaak krijgen wij mooie opdrachten binnen, altijd van een overheidsorganisatie. Ik verwerk die opdrachten dan, zet ze op de website en onze social mediakanalen. In tegenstelling tot mijn collega’s, heb ik nog niet veel binnengekeken bij de overheid. Op een meewerkstage en enkele korte studieopdrachten na. Dus volgde ik afgelopen juni de masterclass Overheidscommunicatie bij Van der Hilst; een masterclass die zij op initiatief van en samen met Nico Postma van ons bureau hebben opgezet. Ik wilde graag meer weten over de wondere wereld van de overheid waarvoor wij vaak mooie opdrachten van binnenkrijgen. En vooral: wát maakt deze wereld zo wonderlijk?

… En is de overheid wel zo bijzonder? Communicatie blijft tóch communicatie. We gebruiken dezelfde middelen en communicatietheorieën; die verschillen niet bij de overheid. Dat zou pas bijzonder zijn! 😉 De eerste dag werd dan ook gelijk besproken dat er nou ook weer niet zóveel verschilt, tot op zekere zin doe je namelijk hetzelfde werk. Maar wel in een andere context.

Hoe langer ik er over nadenk, hoe meer ik vind dat er wel degelijk verschillen zijn. En ja, misschien zijn de verschillen klein. Maar het zijn kleine verschillen met een grote impact. Die kan je zonder ervaring met overheidscommunicatie wellicht ook prima doen, maar je moet de verschillen wel kennen en ervaren. Die verschillen deel ik graag!

Diverse rollen van inwoners

Bij een van de bijeenkomsten hadden we het specifiek over communicatie binnen gemeenten. Wat mij toen opviel is hoeveel verschillende rollen die inwoners kunnen innemen. Want alhoewel je met dezelfde persoon kan communiceren, moet je je er wel van bewust zijn dat deze persoon diverse rollen heeft en dus verschillende belangen. Iets wat je bij een commercieel bedrijf minder zal tegenkomen. Als overheid heb je bijvoorbeeld te maken met de inwoner als gebruiker, samenwerkingspartner, kiezer of toerist. Om er maar even een paar te noemen. Met die kennis moet je je communicatie goed afstemmen en inrichten, wat mij dan best lastig lijkt.

Complexe belangen van stakeholders

Daarnaast zijn de belangen die stakeholders met zich meebrengen ook van andere aard. Naar mijn mening een stuk persoonlijker, en liggen dus gevoeliger. Als overheid, maar vooral als gemeente, heb je namelijk echt te maken met inwoners. Je staat veel dichter op ze dan een bedrijf dat bijvoorbeeld tassen verkoopt. Dat betekent dat je als overheid heel goed moet weten wat er in jouw omgeving gebeurt, wat het sentiment is, welke belangen elke stakeholder heeft en wat dat voor jouw organisatie of project betekent.

Politiek-bestuurlijke antenne

Een derde verschil: de politiek-bestuurlijke antenne. Bij onze vacatures zie ik deze competentie vaak als eis voorbij komen. Je hebt als overheid hoe dan ook te maken met beleid, politieke afwegingen en bestuurders. Je bent er voor de burger, maar moet in de praktijk ook om kunnen gaan met de interne en/of politieke belangen die meespelen. Het bekendste voorbeeld zijn natuurlijk de verkiezingen, daar kan je gewoon niet omheen. Zeker niet als communicatieadviseur.

In het openbaar werken met halffabricaten

Een belangrijk verschil is dat het werk van de overheid nooit helemaal af is, maar wel altijd openbaar is en iedereen aangaat. Dat maakt het makkelijk om daar kritiek op te leveren. Bij bedrijven is die openbaarheid niet wettelijk vastgelegd; zij kiezen over het algemeen zelf wanneer ze met welk product ze naar buiten treden. Waardoor ze dus ook niet met ‘halffabricaten’ werken. Wel wordt door de samenleving steeds meer verwacht dat bedrijven transparant zijn, waardoor openbaarheid ook voor bedrijven steeds meer gaat gelden. Maar ook daar geldt: bedrijven kiezen nu zelf wat ze naar buiten brengen.

Dus wat maakt overheidscommunicatie zo bijzonder?

Er zijn vast nog veel meer verschillen en vooral overeenkomsten tussen communicatie binnen de overheid en bij bedrijven. Bovenstaande verschillen zijn mij in ieder geval het meest bijgebleven van de masterclass en de inspirerende sprekers!

Na deze masterclass, gesprekken met mijn collega’s en gedachten hierover in de trein naar huis, is voor mij de complexiteit van de overheid in combinatie met de diverse belangen van veel stakeholders het meest bijzonder. Hoe je daar met communicatie verbinding aan kan gaan en zo verschil kan maken. Maar ook dat je als overheid verschillende rollen hebt in verschillende situaties voor weer verschillende stakeholders/doelgroepen. Moeilijk? Ja. Leuk? Lijkt me zeker!

 

Certificaat bij de MC Overheidscommunicatie

Hier zijn we met een aantal deelnemers aan het naborrelen

Copyright 2020 Bureau voor Overheidscommunicatie